Zihin Atölyesi Yazılar

Psikolojik Geğirme ve Kültürel Görelilik: Antropolojik Bir Perspektif Antropoloji, insan kültürlerini ve davranışlarını anlamaya çalışırken, farklı toplumların yaşam biçimlerini, inançlarını ve ritüellerini inceler. Bu çaba, yalnızca toplumların genel yapısını çözmekle kalmaz, aynı zamanda bireylerin günlük yaşamlarındaki en küçük ayrıntıların dahi nasıl anlam kazandığını gösterir. Bugün, özellikle psikolojik geğirmenin, bir kültürden diğerine nasıl farklı şekillerde algılandığını ve onunla nasıl başa çıkıldığını ele alacağız. Belki de birçoğumuzun rastladığı, ancak genellikle hafife alınan bir davranış: geğirme. Fakat bu basit eylemin arkasındaki derin anlamları, kültürel görelilik ve kimlik oluşumu açısından incelemek oldukça aydınlatıcı olabilir. Psikolojik Geğirme Nedir? Geğirme, mide ve yemek borusundaki hava sıkışmasının…

Hamile Çalışan Nasıl İşten Çıkarılır? Psikolojik Bir Bakış İnsan davranışları, karmaşık ve derin bir yapıya sahiptir. Çoğu zaman, bir eylemin ardındaki bilişsel, duygusal ve toplumsal faktörleri anlamadan, o eylemin gerçek motivasyonlarını kavrayamayız. Özellikle iş hayatında, bireylerin kararları ve davranışları, yalnızca mantıklı ya da rasyonel tercihlerle açıklanamaz. Kimi zaman, bireysel veya toplumsal baskılar, bilinçaltı duygular ve toplumsal rollerin etkisi de devreye girer. Hamilelik, bir kadının hayatındaki en önemli dönüm noktalarından biridir. Bu dönemde, bir kadının hem fiziksel hem de duygusal değişimleri, iş hayatını etkileyebilir. Peki, bir kadın hamile kaldığında, iş yerindeki durumu nasıl şekillenir? İşyerinde, hamilelik nedeniyle yapılan işten çıkarma süreçleri,…

Tibet İnancı Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul’da, her gün işe gitmek için metroyu kullandığımda, gözlerim sürekli farklı insanlara kayar. Kimisi telaş içinde, kimisi kafasında bir dünya kurmuş, kimisi de gözlerinde derin bir huzur arayışıyla bakıyor. Son zamanlarda, farklı inançların, yaşam biçimlerinin ve kültürlerin nasıl birbirine dokunduğunu düşündükçe, Tibet’in inanç dünyası da aklıma geliyor. Birçoğumuzun sahip olduğu Batılı bakış açıları ve günlük yaşam pratikleri, bazen Tibet’in ruhsal öğretileri gibi farklı inanç sistemlerini anlamamıza engel olabiliyor. Tibet inancı, özellikle toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından ele alındığında, oldukça derin bir anlam taşıyor. Bu yazıda, Tibet…

Muayyen Kılmak: Eğitimde Dönüştürücü Bir Yaklaşım Eğitim, bir toplumun geleceğini şekillendiren, bireylerin potansiyellerini keşfettikleri ve toplumla olan bağlarını kuvvetlendirdikleri bir süreçtir. Ancak bu süreç sadece bilgi aktarımından ibaret değildir. Eğitim, öğrenenin düşünme biçimlerini değiştiren, onlara yeni bakış açıları kazandıran ve toplumun genel yapısına etki eden bir güçtür. Eğitimin amacı, insanın sadece belirli bir bilgi seviyesine ulaşmasını sağlamak değil, aynı zamanda o bilginin anlamını kavrayarak toplumsal hayatta nasıl kullanılacağını öğretmektir. Bu bağlamda, öğrenme teorileri, öğretim yöntemleri ve teknolojinin eğitimdeki rolü, eğitimin evrimini şekillendiren temel faktörlerdir. Muayyen Kılmak ve Öğrenme Teorileri Eğitimdeki en önemli kavramlardan biri, muayyen kılmaktır. Bu ifade, öğrencilerin yalnızca…

Gaza ve Cihan: Bir Felsefi İnceleme Hayat, çoğu zaman bilinçli seçimler ve beklenmedik anlık tercihlerle şekillenir. Bazen en derin sorular, yaşamın en sıradan anlarında kendini gösterir. Bir sabah uyanıp, “Gerçekten doğruyu bildiğimizi nasıl bilebiliriz?” diye sorduğumuzda, aklımızda bir yığın etik, epistemolojik ve ontolojik sorular belirir. Hangi değerler bizi yönlendiriyor? Gerçek nedir ve bizim ona bakış açımız, onu nasıl anlamamıza engel olabilir mi? İşte bu tür sorular, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde anlam arayışını zenginleştirir. Bu yazıda, “gaza” ve “cihan” kavramlarının felsefi temellerine inmeyi, bu iki terimi etik, bilgi kuramı (epistemoloji) ve varlık bilgisi (ontoloji) perspektifinden incelemeyi amaçlıyorum. Gaza ve…

What Does It Mean If You Are a Fundamentalist? An Exploration Through Literature Words shape worlds, and within these worlds, stories become the mirrors of human struggle, identity, and belief. When we hear the term “fundamentalist,” we may immediately conjure images of rigid adherence to principles, often accompanied by a sense of absolute certainty. But what does it mean to be a fundamentalist in the world of literature, where beliefs are constantly challenged, reshaped, and deconstructed? To understand this concept more deeply, we must venture beyond the surface and ask: Is fundamentalism simply a rejection of complexity and change, or…

Türkçe Hangi Ülkelerde Resmi Dil? Antropolojik Bir Perspektif Kültürlerin çeşitliliğini keşfetmek, insanın en ilginç yolculuklarından biridir. Her kültür, bir halkın yaşam tarzını, tarihini, düşünce biçimini ve en önemlisi kimliğini şekillendiren bir mozaiğin parçasıdır. Dil, bu mozaikte belki de en temel yapı taşıdır; çünkü dil, insanların dünyayı nasıl algıladığını ve birbirleriyle nasıl etkileşime geçtiğini belirler. Bir dilin coğrafyada nasıl yayıldığı, hangi toplumlarda hayat bulduğuna dair sorular, sadece dilbilimsel bir tartışma değil, aynı zamanda antropolojik bir keşif sürecidir. Türkçe, bu keşiflerin merkezine oturan, köklü bir geçmişe sahip, yüz milyonlarca insanın konuştuğu ve çok sayıda ülkede resmi dil olarak kabul edilen bir dildir.…

Benim gibi insan davranışlarının ardındaki karmaşık bilişsel ve duygusal süreçlere merak duyan biri için, tarihteki büyük kırılma noktalarını anlamaya çalışmak yalnızca olayların ardındaki siyasi ve ekonomik dinamikleri görmekle kalmaz; aynı zamanda insanların nasıl düşündüğünü, hissettiğini ve etkileşim kurduğunu da sorgulamaya iter. Fransız İhtilali neden ortaya çıktı? sorusuna bu psikolojik mercekten baktığımızda, tek bir neden değil, çok katmanlı bir insan davranışı ağı karşımıza çıkar: bireylerin bilişsel çerçeveleri, duygusal tepkileri ve sosyal etkileşimleri bir araya geldiğinde nasıl toplumsal devrimlerin doğabileceğini görürüz. Bu yazıda bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarıyla Fransız İhtilali’nin kökenlerini incelerken, güncel araştırmalardan, meta-analizlerden ve vaka çalışmalarından örnekler sunacağım. Okurken…

Inciri Kimler Yememeli? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Kelimeler, düşüncelerimizin, arzularımızın ve korkularımızın taşıyıcılarıdır. Bir edebiyatçı için, kelimenin gücü sadece anlam yüklemekle sınırlı değildir; aynı zamanda bir duyguyu, bir durumu veya bir arketipi yaratma gücüne sahiptir. Edebiyat, yalnızca anlatılan hikayelerden ibaret değil, aynı zamanda bu hikayelerin içinde barındırdığı semboller ve çağrışımların dönüştürücü etkisidir. Şimdi, bir meyve olan incir üzerinden, kimlerin bu meyveyi yememesi gerektiğini sorgulayacağız. Fakat bu soru, sadece fiziksel sağlığa dair bir sorgulama değil, edebiyatın zengin çağrışımlarında biçimlenen bir arayıştır. Çünkü incir, tıpkı edebiyat gibi, anlam katmanlarıyla şekillenen, çeşitli duygusal ve kültürel boyutları barındıran bir simgedir. İncir ve Edebiyatın Anlatı…

Safranlı Zerde Hangi Yöreye Ait? Gelecekte Bu Geleneksel Tatlar Bizim İçin Ne Anlama Gelecek? Son zamanlarda, eskiye dair her şeyin yeniden popülerleştiğini gözlemliyorum. Belki de bu, modern dünyada kaybolmuş bir şeyleri arama içgüdüsünden kaynaklanıyor. Mesela, Ankara’da yaşıyorum ve iş hayatımda çoğu zaman teknolojinin hızına yetişmeye çalışıyorum. Ama bir yanda da, geçmişin geleneksel tatları ve kültürleri beni daha fazla çekiyor. Safranlı zerde meselesi de tam burada devreye giriyor. Safranlı zerde hangi yöreye ait? Hangi coğrafyada bu lezzet daha yaygın? Belki de daha derin bir soruya ulaşmak gerekiyor: Bu tatlar, 5-10 yıl sonra bizim iş hayatımızı, ilişkilerimizi ve gündelik yaşamımızı nasıl etkileyebilir?…